Bereikbaarheid als kwaliteit

 

Veel van de activiteiten die in de negen steden samenhang krijgen, zijn verbonden door infrastructurele netwerken. In de huidige ruimtelijke ordening wordt infrastructuur vooral aan verkeershoeveelheden gekoppeld. Infrastructuur heeft van oudsher tot doel plekken met elkaar te verbinden. De eerste steden ontstonden langs rivieren of de kust, omdat de belangrijkste handelsroutes over het water liepen. De hedendaagse netwerken zijn dusdanig uitgebreid, dat de verbindingen toereikend worden geacht, al komen er hier en daar nog wel verbindingen bij. Al met al raakt de verbindende functie van nieuwe infrastructuur ondergeschikt aan het capaciteitsprobleem van de groeiende mobiliteit.

 

Het verkeers- en vervoersbeleid spitst zich de laatste jaren dan ook toe op het verbeteren van de efficiëntie van het verkeers- en vervoerssysteem. Daarbij wordt vooral gekeken naar plekken in het systeem waar de vraag het aanbod overstijgt. Om de congestie te verminderen, en de efficiëntie van het systeem te vergroten, is uitbreiding gewenst. Het verkeers- en vervoersbeleid reageert hierdoor steeds passiever op plannen van ruimtelijk ordenaars. De leidende vraag die meestal wordt gesteld, is of het netwerk bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen al dan niet aankan.

 

De Negen Steden draait die vraag om en kijkt naar de ruimtelijke ontwikkelingskansen die het infrastructurele netwerk nu al biedt. Het verkeers- en vervoerssysteem is er niet voor zichzelf, maar staat in dienst van het sociaal en economisch functioneren van de regio. De Negen Steden legt een relatie tussen het verkeers- en vervoerssysteem en het ruimtelijke systeem. Het verkeer- en vervoersysteem stelt huishoudens, en andere ruimtelijke activiteiten, in staat de voor hun relevante plekken te bereiken. Zo kunnen zij belangrijke, functionele relaties onderhouden en zich ontplooien.

 

Bereikbaarheid wordt in De Negen Steden gedefinieerd als het aantal te bereiken activiteiten/personen binnen een bepaalde reistijd. Bereikbaarheid is dan zowel een kenmerk van het ruimtelijke systeem (‘Wat kan ik bereiken?') als van het verkeers- en vervoerssysteem (‘Hoe kan ik het bereiken?'). De ligging van ruimtelijke activiteiten ten opzichte van de infrastructuur bepaalt wat men binnen een bepaalde tijd kan bereiken en welke functionele relaties een bepaalde plek in potentie biedt. Bereikbaarheid is op die manier te zien als de potentie voor interactie en geeft een indicatie van de aantrekkelijkheid van een bepaalde plek voor ruimtelijke activiteit. Vanuit het perspectief van de negen steden, kan gezocht worden naar plekken in de Zuidvleugel die op basis van de bestaande infrastructuur nu al ontwikkelingskansen bieden. Die kansen kunnen verschillen afhankelijk van de bereikbaarheidswens.